Voorschoolse en vroegschoolse educatie helpt jonge kinderen bij hun start op de basisschool. Je leest hier wat het verschil is, voor wie het bedoeld is en hoe de overgang naar groep 1 en 2 verloopt.
Wat betekent voorschoolse educatie?
Voorschoolse educatie is extra tijd en aandacht voor peuters van 2,5 tot 4 jaar. Het vindt plaats op een kinderopvang, speelleergroep of peuterspeelzaal. Het is dus geen aparte school.
De gemeente bepaalt welke kinderen hiervoor in aanmerking komen. Het gaat vaak om kinderen die mogelijk een taalachterstand hebben. Sommige gemeenten kijken ook naar andere hulp die een kind nodig kan hebben.
Een kind met voorschoolse educatie gaat ongeveer zestien uur per week naar de opvang. Daar volgt het een speciaal programma. Pedagogisch medewerkers begeleiden de kinderen tijdens spel en andere activiteiten.
De naam VVE wordt ook gebruikt. Die afkorting staat voor voor- en vroegschoolse educatie. Voorschoolse educatie vindt plaats vóór de basisschool. Vroegschoolse educatie gaat verder op de basisschool, meestal in groep 1 en 2.
Voor wie is deze extra ondersteuning bedoeld?
Voorschoolse educatie is bedoeld voor peuters die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij hun ontwikkeling. Vaak gaat het om kinderen bij wie de taalontwikkeling extra aandacht vraagt.
De gemeente bepaalt de voorwaarden. Daardoor kan de aanpak per gemeente verschillen. De gemeente kan bijvoorbeeld kijken naar de taal die thuis wordt gesproken. Ook de ontwikkeling van de taal bij het kind kan meetellen.
Meestal bespreekt het consultatiebureau dit met ouders. Een jeugdarts of jeugdverpleegkundige van de jeugdgezondheidszorg kan een voorschooladvies geven. Dit wordt ook een indicatie of VVE-indicatie genoemd.
Een indicatie betekent dat een kind volgens de regels van de gemeente in aanmerking komt voor extra uren. Wil je weten hoe dit in jouw woonplaats werkt, kijk dan bij je gemeente.
Bekijk per gemeente alle geregistreerde locaties, met hun inspectiegegevens en de krapte per wijk.
Niet ieder kind met voorschoolse educatie krijgt precies dezelfde ondersteuning. De gemeente bepaalt hoe de regeling wordt uitgevoerd. Ook kan het aanbod per locatie verschillen.
Wat leert een kind op de voorschool?
Kinderen leren vooral door te spelen. Het programma richt zich op verschillende onderdelen van hun ontwikkeling. Taal krijgt veel aandacht. Kinderen leren nieuwe woorden en oefenen met praten en luisteren.
Ook voorbereidend rekenen hoort erbij. Dat betekent bijvoorbeeld bezig zijn met begrippen die later bij rekenen nodig zijn. Bewegen en motoriek krijgen eveneens een plek. Samen spelen helpt kinderen om met anderen om te gaan.
Kinderen oefenen ook met taakgericht werken. Ze leren bijvoorbeeld luisteren naar een opdracht en die uitvoeren. In een groep leren ze samen spelen en samen werken.
De activiteiten hangen met elkaar samen. Een thema kan bijvoorbeeld terugkomen in gesprekken, spel, bewegen en voorbereidende rekenactiviteiten. Zo krijgen kinderen op verschillende manieren dezelfde begrippen aangeboden.
De pedagogisch medewerkers volgen hiervoor een speciaal programma. Op de website van het Nederlands Jeugdinstituut staat een overzicht van programma’s voor voorschoolse educatie. Deze programma’s helpen medewerkers om een stimulerend en taalrijk aanbod te geven.
Welke eisen gelden voor de opvang?
Een locatie voor voorschoolse educatie moet werken met een speciaal programma. Dat programma stimuleert de ontwikkeling op een samenhangende manier. De locatie moet ook een pedagogisch plan hebben. Daarin staat bijzondere aandacht voor voorschoolse educatie.
Pedagogisch medewerkers moeten gesprekken kunnen voeren en over een onderwerp kunnen praten. Ook moeten zij op 3F-niveau kunnen lezen. Dit zijn eisen die horen bij het aanbieden van voorschoolse educatie.
De GGD en de Inspectie van het Onderwijs controleren de kwaliteit. Zij kijken onder meer naar de manier waarop de educatie wordt aangeboden. De opvanglocatie moet voldoen aan de regels die voor voorschoolse educatie gelden.
Op Opvanggids kun je opvanglocaties vergelijken op inspectiegegevens. Zo zie je welke informatie over een locatie beschikbaar is.
Waarom wij geen rapportcijfer geven en wat wij bewust niet publiceren.
Wat gebeurt er na de vierde verjaardag?
Vanaf 4 jaar mag een kind naar de basisschool. Een kind dat voorschoolse educatie volgde, gaat dus daarna naar groep 1.
De voorschool kan informatie over de ontwikkeling van je kind aan de basisschool geven. Dat gebeurt soms. De kinderopvang mag deze gegevens alleen doorsturen als jij daarvoor toestemming geeft.
Door de overdracht weet de leerkracht welke ontwikkeling je kind heeft doorgemaakt. De school kan daar vervolgens bij aansluiten. Het gesprek met ouders blijft daarbij ook van betekenis. Ouders kunnen vertellen wat zij thuis zien en welke ervaringen zij hebben.
Op de basisschool heet de extra ondersteuning vroegschoolse educatie. Die loopt meestal door in groep 1 en 2. De school gebruikt vaak dezelfde speel- en leermethode als de voorschool. Daardoor sluiten de activiteiten beter op elkaar aan.
Hoe ziet vroegschoolse educatie eruit?
In groep 1 en 2 leren kinderen veel tijdens het spelen. Sommige scholen werken met kleine groepen. Daardoor kan een kind meer aandacht krijgen.
Scholen volgen de ontwikkeling door kinderen te observeren en te testen. Ook kan extra aandacht worden gegeven aan taal en lezen. Soms helpt een remedial teacher kinderen die extra ondersteuning nodig hebben.
Basisscholen ontvangen extra geld voor vroegschoolse educatie. De school bepaalt zelf hoe zij dit geld besteedt. Daardoor kan de invulling per school verschillen.
De school overlegt regelmatig met ouders. Ouders kunnen thuis aansluiten bij wat hun kind op school leert. Voorlezen, zingen, tekenen en samen praten zijn voorbeelden die in de informatie over VVE worden genoemd. Praten in de eigen taal kan daarbij ook.
Sommige scholen organiseren activiteiten voor ouders. Dat kan bijvoorbeeld een cursus over opvoeden zijn. Welke activiteiten er zijn, verschilt per school.
Wat is het verschil tussen voor- en vroegschoolse educatie?
Het verschil zit vooral in de plek en de leeftijd. Voorschoolse educatie is voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar en vindt plaats op de kinderopvang of speelleergroep. Vroegschoolse educatie is voor kinderen in groep 1 en 2 van de basisschool.
De ondersteuning begint dus vóór de basisschool en kan daarna doorlopen. De voorschool en de basisschool kunnen dezelfde speel- en leermethode gebruiken. Zo ontstaat er een herkenbare lijn tussen beide plekken.
Toch bepaalt iedere gemeente of ieder schoolbestuur zelf hoe de regeling wordt uitgevoerd. Daarom kunnen de voorwaarden, uren en activiteiten verschillen. Voor informatie over jouw situatie kun je terecht bij het consultatiebureau, de gemeente en de basisschool.
Veelgestelde vragen
Is voorschoolse educatie hetzelfde als een gewone peuteropvang?
Nee. Voorschoolse educatie is extra tijd en aandacht binnen een kinderopvang, speelleergroep of peuterspeelzaal. De locatie werkt daarbij met een speciaal programma voor de ontwikkeling van jonge kinderen.
Wie bepaalt of mijn kind voorschoolse educatie krijgt?
De gemeente bepaalt welke kinderen in aanmerking komen. Meestal bespreekt het consultatiebureau dit met ouders en geeft een jeugdarts of jeugdverpleegkundige een voorschooladvies.
Gaat de informatie van de voorschool automatisch naar de basisschool?
Nee. De kinderopvang mag gegevens over de ontwikkeling alleen doorgeven als je daarvoor toestemming geeft. De basisschool kan daarna aansluiten bij de ontwikkeling van je kind.
Dit artikel is geschreven op basis van de volgende bronnen. Bij twijfel is de originele publicatie leidend.
